GEDICHT VAN DE WEEK

Starter (1593-1626)

Het gedicht van de week beschrijft de onstandvastigheid van vriendschappen zeker in tijden van wisselend fortuin, zonder daarbij te vervallen in cynisme. De boodschap is : vertrouw op jezelf ( in de laatste strofe: “Elck help sich so hy mach”, “Help jezelf zo goed je kunt”).

Het is van de hand van een van de poetae minores van onze Gouden Eeuw: Jan Janszoon Starter (1593-1626) geboren uit Engelse ouders, mogelijk in Londen, maar waarschijnlijk in Amsterdam. Zij waren gevlucht omdat zij behoorden tot een godsdienstige stroming die zich verzette tegen de, in hun ogen te vrijzinnige en losbandige zeden in de tijd van Elisabeth I. Onze dichter was aanvankelijk gevestigd in Amsterdam, later In Friesland (Franeker en Leeuwarden).

Met zijn werk had hij succes, maar later raakte hij aan lager wal. Veel over zijn leven is onduidelijk zo ook over deze periode. Hij nam dienst in het leger van een Duitse graaf (Peter Ernst II von Mansfelt) die aan protestante zijde in de Dertigjarige Oorlog deelnam. Bij een van de veldtochten van deze graaf kwam Starter om.

Zijn gedichten zijn van verschillende aard: o.a liefdesgedichten en gelegenheidsgedichten. Zij werden gebundeld onder de titel “Friesche Lusthof”. De tekst van deze week is ontleend aan de uitgave van 1966 van Dr. G. Brouwer.

 

 

AANTEKENINGEN

 

4 maghen = familie, verwanten
5 so dat = als het
6 verlienden = verleende

9 S’aensien u = ze kijken u aan

10 om-gekeerde oogen = afgewend gelaat

11 u gebreck = uw tekortkoming
13 vreemd = vervreemd
14 so haest = zodra
14 word siende = inziet, bemerkt
21 af gemaeld = afgeschilderd
22 nau slimmer diende = nauwelijks erger kon
23 faeld = ontbeekt
26 dus = daarom
26 des noods bedroeven = de droefenis van de nood
28 proeven = beproeven, testen
30 mienden = meenden, bedoelden
33 stel sijn staet = stelle zijn toestand
34 handel = daden
35 dat = zodanig dat
35 na = naar
35 baet = hulp
36 geven na = zich bekommeren om, rekenen op

37 soo hij mag = zo goed hij kan
38 beter op het thiende = tien keer zo goed (of, tenslotte beter?)

reageer op het gedicht